Với công trình cao tầng, cách đào và chống đỡ tầng hầm ảnh hưởng đến tiến độ, chi phí. Khi so sánh các giải pháp thi công tầng hầm, chủ đầu tư cần xem xét địa chất và nước ngầm. Khảo sát hiện trạng công trình liền kề giúp đánh giá tác động của việc đào hầm.
618 Architects phân tích điểm khác nhau giữa ba phương pháp Bottom-up, Top-down và Semi Top-down. Bài viết cũng nêu các rủi ro cần theo dõi khi thi công. Phần báo giá làm rõ những hạng mục chủ đầu tư cần kiểm tra trước khi chốt phương án.
Các phương pháp thi công tầng hầm hiện nay
Ba giải pháp thi công tầng hầm khác nhau chủ yếu ở thứ tự làm sàn và cách giữ thành hố đào. Bottom-up thi công sàn từ đáy lên. Top-down làm sàn phía trên trước rồi đào xuống. Semi Top-down kết hợp các trình tự, thường chừa một phần mặt bằng để đào và vận chuyển đất.
Bottom-up – Đào đến đáy rồi làm sàn từ dưới lên
Với giải pháp thi công tầng hầm Bottom-up, đội thi công đào đất theo từng đợt đến cao độ thiết kế. Sau đó, đội thi công làm kết cấu đáy rồi lần lượt làm các sàn phía trên. Tùy thiết kế, tường vây và thanh chống thép có thể được dùng để giữ ổn định thành hố.
Mặt bằng thi công tầng hầm công trình cao tầng cần thể hiện khoảng thao tác giữa các thanh chống. Chủ đầu tư cũng cần kiểm tra đường vận chuyển đất khi hố đào xuống sâu hơn.

Top-down – Làm sàn phía trên rồi đào xuống
Với giải pháp thi công tầng hầm Top-down, đội thi công làm sàn phía trên trước. Sau đó, đội đào đất qua lỗ mở trên sàn để thi công các tầng thấp hơn. Các sàn đã hoàn thành tham gia giữ tường vây theo thiết kế từng giai đoạn.
Tiến độ thi công tầng hầm công trình cao tầng có thể bố trí làm phần thân song song. Khi đó, cần xác định mốc bắt đầu và điều kiện chịu lực của kết cấu

Semi Top-down – Làm trước một phần sàn, chừa chỗ đào đất
Với giải pháp thi công tầng hầm Semi Top-down, có thể làm trước các dải sàn sát tường vây. Đội thi công chừa khoảng trống ở giữa để đào và đưa đất ra ngoài. Phần sàn ở giữa có thể được hoàn thiện từ dưới lên.
Bản vẽ thi công tầng hầm công trình cao tầng cần thể hiện phần sàn làm trước và vị trí mở. Chủ đầu tư cũng cần xác định thời điểm nối phần sàn giữa với các dải sàn đã thi công. Để đưa từng giải pháp thi công tầng hầm vào tiến độ chung, cần làm rõ mốc chuyển tiếp giữa phần ngầm và phần thân.

Chọn giải pháp thi công tầng hầm theo điều kiện khu đất
Chiều sâu đào và mặt bằng thi công
Khi xem xét giải pháp thi công tầng hầm, chủ đầu tư cần xác định chiều sâu đào. Cần kiểm tra khoảng trống còn lại sau khi lắp hệ chống hoặc thi công sàn.
Hồ sơ thi công tầng hầm công trình cao tầng cần ghi rõ lối vào và vị trí thiết bị. Hồ sơ cũng cần chỉ rõ hướng vận chuyển đất ở từng giai đoạn. Bảng dưới đây tóm tắt các điểm cần đối chiếu trước khi chọn phương án.
| Điều kiện khu đất | Nội dung cần đối chiếu |
| Có chỗ bố trí thiết bị và xe vận chuyển | So sánh Bottom-up với các phương án còn lại. Kiểm tra phạm vi hệ chống và thời gian sử dụng mặt bằng. |
| Xây chen, lối tiếp cận hẹp | Kiểm tra lối vận chuyển đất và vị trí đặt thiết bị. Với phương án làm sàn trước, đối chiếu thêm vị trí và kích thước lỗ mở. |
| Nước ngầm cao hơn đáy đào dự kiến | Yêu cầu đánh giá ảnh hưởng của biện pháp kiểm soát nước đến nền đất và khu vực liền kề. |
Địa chất và hiện trạng công trình liền kề
Khi chọn giải pháp thi công tầng hầm, chủ đầu tư cần yêu cầu tư vấn làm rõ cơ sở tính toán. Hai thông tin cần xác định là lớp đất và mực nước ngầm dùng để tính toán.
Hồ sơ thi công tầng hầm công trình cao tầng cần đối chiếu hiện trạng liền kề khi xây chen. Cần ghi nhận các vết nứt sẵn có và bổ sung thông tin móng nếu thu thập được. Hồ sơ hiện trạng là mốc đối chiếu với kết quả quan trắc trong quá trình đào.
Kiểm soát rủi ro khi thi công tầng hầm
Giữ ổn định thành hố đào
Bản vẽ giải pháp thi công tầng hầm cần cho thấy hệ chống hoặc sàn nào giữ thành hố ở mỗi đợt đào. Khi rà soát tiến độ thi công tầng hầm công trình cao tầng, hãy đối chiếu mốc lắp hệ chống hoặc thi công sàn với điều kiện được phép đào tiếp theo hồ sơ đã duyệt.
Kiểm soát nước ngầm và chống thấm tầng hầm
Giải pháp thi công tầng hầm cần xử lý hai việc ở hai giai đoạn. Khi đào, phương án kiểm soát nước cần tính đến ảnh hưởng tới hố đào và nền đất liền kề. Với kết cấu hoàn thiện, hồ sơ chống thấm cần làm rõ mạch ngừng giữa các đợt đổ bê tông, chỗ nối vách với đáy và vị trí ống xuyên vách. Với thi công tầng hầm công trình cao tầng, nên đưa phần kiểm tra chống thấm vào kế hoạch nghiệm thu trước khi hạng mục bị che khuất.
Quan trắc tường vây và công trình liền kề
Kế hoạch quan trắc của từng giải pháp thi công tầng hầm cần nêu vị trí đo, số liệu ban đầu, lịch đo và đầu mối nhận báo cáo khi vượt ngưỡng cảnh báo. Mốc rà soát kết quả nên được thể hiện trong tiến độ thi công tầng hầm công trình cao tầng.
Rà soát hồ sơ kỹ thuật và phạm vi báo giá thi công tầng hầm
Hồ sơ thi công tầng hầm công trình cao tầng
Để rà soát giải pháp thi công tầng hầm, 618 Architects đề xuất đối chiếu mặt bằng tổ chức thi công, mặt cắt từng đợt đào và tiến độ. Ba nhóm hồ sơ dưới đây giúp chủ đầu tư kiểm tra các tài liệu có sử dụng cùng dữ liệu đầu vào và cùng trình tự thi công hay chưa.
- Khảo sát: Địa chất, nước ngầm, hiện trạng công trình liền kề và hạ tầng ngầm đã xác định.
- Biện pháp thi công: Vị trí thiết bị, đường vận chuyển đất, mặt cắt từng đợt đào và hệ chống tương ứng.
- Kiểm soát chất lượng: Kế hoạch quan trắc, mốc nghiệm thu và trách nhiệm xử lý khi số liệu vượt ngưỡng.

Các khoản cần làm rõ trong báo giá phần ngầm
Báo giá thi công tầng hầm công trình cao tầng cần liệt kê các hạng mục theo giải pháp thi công tầng hầm đã chọn. Các nhóm chi phí chính gồm tường vây và hệ chống đỡ, đào và vận chuyển đất, kiểm soát nước ngầm, thi công kết cấu tầng hầm, chống thấm, quan trắc và nghiệm thu.
Mỗi hạng mục cần ghi rõ khối lượng, đơn giá, thời gian thực hiện và trách nhiệm của các bên. Báo giá cũng cần nêu những khoản ngoài phạm vi chào giá và cách xác định chi phí phát sinh khi khối lượng, thời gian hoặc giải pháp thi công tầng hầm thay đổi. Để đối chiếu dự toán thi công tầng hầm công trình cao tầng với ngân sách toàn dự án, chủ đầu tư có thể tham khảo bài dự toán chi phí thi công căn hộ.
Công ty TNHH Kiến trúc 618 || 618 Architects
Kiến trúc & Nội thất | Architecture & Interior Design
Phát triển thiết kế & tối ưu khôi tích | Design Development & Masing
Thi công - Giám sát - Thẩm định | Construction - Supervision - Verification
=======================
“Thức tỉnh cuộc sống" trong từng công trình
Địa chỉ: 94 Duy Tân, Hoà Cường, Đà Nẵng
Xưởng SX: La Bông 3, Hòa Vang, Đà Nẵng
Website: www.618.vn
Email: contact@618.vn
Hotline tư vấn: 08 77777 618
Hỗ trợ Kỹ thuật: 08 17777 618
Tư vấn cấp phép: 08 57777 618

