Có đất ở hợp pháp chưa đồng nghĩa với việc được xây dựng theo mọi quy mô mong muốn. Chủ đầu tư còn phải đáp ứng yêu cầu về quy hoạch, hạ tầng và an toàn công trình. Dự thảo Luật Nhà ở 2026 đề cập những vấn đề này trong nhóm quy định về phát triển nhà ở của cá nhân. Vậy người chuẩn bị xây nhà cần quan tâm những điều kiện nào?
Dự thảo Luật Nhà ở 2026 quy định gì về phát triển nhà ở của cá nhân?
Dự thảo Luật Nhà ở 2026 đề cập các yêu cầu về đất đai, quy hoạch và phương thức xây dựng. Nội dung còn quy định trách nhiệm cá nhân và phát triển nhà nhiều tầng, nhiều căn hộ. Tuy nhiên, nhiều quy định đã có trong Luật Nhà ở 2023 nên cần phân biệt hiệu lực áp dụng.
Các nội dung về phát triển nhà ở của cá nhân tại Điều 39–42
Theo Mục 3, Điều 39–42 của bản Dự thảo Luật Nhà ở 2026, nội dung phát triển nhà ở của cá nhân gồm bốn nhóm:
- Điều 39: Yêu cầu về đất ở, quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật và cảnh quan.
- Điều 40: Phương thức tự xây dựng, thuê đơn vị thực hiện hoặc hợp tác xây dựng.
- Điều 41: Trách nhiệm tuân thủ pháp luật, bảo vệ môi trường và an toàn công trình liền kề.
- Điều 42: Điều kiện phát triển nhà nhiều tầng, nhiều căn hộ để bán, cho thuê mua hoặc cho thuê.
Những nội dung này liên quan đến quá trình chuẩn bị và triển khai công trình. Trong đó, chủ đầu tư nhà nhiều tầng cần đặc biệt chú ý các yêu cầu về PCCC và điều kiện đầu tư.
Những quy định trong dự thảo đã có hiệu lực chưa?
Tính đến ngày 28/10/2026, dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) vẫn đang được Quốc hội xem xét. Thông tin ngày 22/10/2026 từ Cổng Thông tin điện tử Quốc hội cho biết dự luật đã được trình và thảo luận. Tuy nhiên, dự luật chưa được thông qua.
Bản dự thảo này có nhiều nội dung tương ứng với Điều 54–57 Luật Nhà ở 2023. Số điều và nội dung có thể thay đổi giữa các phiên bản. Vì vậy, hoạt động xây dựng vẫn phải tuân thủ Luật Nhà ở số 27/2023/QH15 cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung có hiệu lực.
Cá nhân muốn xây dựng nhà ở cần đáp ứng những điều kiện gì?
Điều 39 của Dự thảo Luật Nhà ở 2026 đặt ra các yêu cầu về đất đai, quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật và môi trường. Đây là những điều kiện quan trọng khi cá nhân đầu tư xây dựng hoặc cải tạo nhà ở.
Việc đáp ứng các yêu cầu này cần được xem xét trước khi lập phương án thiết kế. Bởi quyền sử dụng đất không đồng nghĩa với việc được tự quyết toàn bộ diện tích hoặc chiều cao công trình.

( Hình minh hoạ bằng AI)
Có quyền sử dụng đất ở hợp pháp
Quyền sử dụng đất ở là điều kiện được đề cập tại khoản 3 Điều 39. Dự thảo gồm các trường hợp đất được Nhà nước giao, nhận chuyển nhượng hoặc thuê, mượn. Tuy nhiên, khả năng xây dựng còn phụ thuộc vào mục đích sử dụng và điều kiện pháp lý của đất.
Không phải mọi trường hợp thuê, mượn đất đều được phép xây nhà. Trước khi thiết kế, chủ đầu tư cần kiểm tra loại đất và tình trạng pháp lý của thửa đất. Ngoài ra, công trình có thể phải xin giấy phép xây dựng theo quy định.
Phù hợp với quy hoạch xây dựng được phê duyệt
Khoản 1 Điều 39 yêu cầu việc phát triển nhà ở phải phù hợp với quy hoạch xây dựng. Quy định này ảnh hưởng trực tiếp đến vị trí, diện tích và quy mô công trình. Chủ đầu tư cần kiểm tra chỉ giới xây dựng, khoảng lùi, mật độ và chiều cao được phép.
Chẳng hạn, khu đất 100 m² có khoảng lùi phía trước sẽ giảm diện tích xây dựng ở tầng trệt. Khi đó, phương án cầu thang, chỗ đỗ xe và các khu vực chức năng cần được điều chỉnh. Việc tính toán sớm giúp tối ưu không gian và hạn chế thay đổi thiết kế.
Riêng nhà ở thuộc dự án phải tuân thủ quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt, như khoản 2 Điều 39 đề cập. Các yêu cầu về kiến trúc và quy mô công trình cũng cần được kiểm tra. Vì vậy, chủ đầu tư nên xác định đầy đủ điều kiện quy hoạch trước khi chốt phương án thiết kế.
Bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, môi trường và cảnh quan
Bên cạnh điều kiện về đất và quy hoạch, khoản 2 Điều 39 yêu cầu kết nối hạ tầng kỹ thuật chung. Công trình phải đáp ứng các tiêu chí về vệ sinh, môi trường, kiến trúc và cảnh quan. Hệ thống cấp thoát nước cùng các hạng mục kỹ thuật cần được bố trí hợp lý.
Những yếu tố này ảnh hưởng đến công năng, khả năng vận hành và sự phù hợp với hạ tầng khu vực. Tại khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử, việc xây dựng và cải tạo cần chú trọng bảo tồn kiến trúc. Đồng thời, công trình không được xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể liên quan đến công trình liền kề.
Cá nhân được tự xây nhà hay phải thuê đơn vị có năng lực?
Theo Điều 40 của bản Dự thảo Luật Nhà ở 2026, cá nhân có thể tự tổ chức, thuê đơn vị thực hiện hoặc hợp tác xây dựng theo từng trường hợp.
Tuy nhiên, việc tự tổ chức xây dựng không đồng nghĩa với miễn yêu cầu về năng lực chuyên môn. Một số công trình vẫn phải sử dụng tổ chức, cá nhân đủ điều kiện theo pháp luật xây dựng.
Phương thức xây dựng nhà ở tại khu vực nông thôn
Khoản 1 Điều 40 của bản Dự thảo Luật Nhà ở 2026 đề cập các phương thức xây dựng tại nông thôn. Cá nhân có thể tự xây dựng, thuê người khác hoặc nhận hỗ trợ. Hình thức hợp tác giúp nhau xây nhà cũng được cho phép.
Với công trình yêu cầu năng lực chuyên môn, cá nhân phải lựa chọn đơn vị đủ điều kiện. Yêu cầu này phụ thuộc vào quy định pháp luật và đặc điểm công trình. Chủ đầu tư cần phân định rõ trách nhiệm thiết kế, thi công và giám sát để hạn chế sai sót.
Phương thức xây dựng nhà ở tại khu vực đô thị
Theo khoản 2 Điều 40 Dự thảo Luật Nhà ở 2026, cá nhân ở đô thị có thể tự tổ chức hoặc thuê xây dựng. Việc thực hiện phải tuân thủ các quy định liên quan.
Ngoài ra, cá nhân có thể hợp tác cải tạo, chỉnh trang đô thị hoặc phát triển nhà ở. Hình thức hợp tác gồm góp đất, vốn, nhân công, vật liệu và công sức. Các bên cần thống nhất phương thức đóng góp, thời gian thực hiện và trách nhiệm để hạn chế tranh chấp.
Với công trình đô thị, việc phối hợp giữa kiến trúc, kết cấu và hệ thống kỹ thuật rất quan trọng. Chủ đầu tư cần xác định yêu cầu kiểm tra, thẩm tra hồ sơ theo loại công trình trước khi triển khai.

Cá nhân phải chịu trách nhiệm gì khi xây dựng, cải tạo nhà ở?
Điều 41 của Dự thảo Luật Nhà ở 2026 xác định trách nhiệm của cá nhân trong quá trình xây dựng, cải tạo nhà ở. Trong đó, hai yêu cầu quan trọng là tuân thủ pháp luật và bảo đảm an toàn cho công trình liền kề.
Những trách nhiệm này cần được xem xét ngay từ giai đoạn chuẩn bị xây dựng. Chủ đầu tư phải kiểm soát cả hồ sơ thiết kế và hoạt động thi công để hạn chế rủi ro phát sinh.
Tuân thủ quy định xây dựng và bảo vệ môi trường
Tại khoản 1 và khoản 2 Điều 41, dự thảo yêu cầu cá nhân chấp hành quy định về xây dựng và bảo vệ môi trường. Đây là trách nhiệm xuyên suốt quá trình xây mới hoặc cải tạo công trình.
Hoạt động thi công thường phát sinh bụi, tiếng ồn, nước thải và phế thải xây dựng. Vì vậy, chủ đầu tư cần có biện pháp kiểm soát nhằm hạn chế ảnh hưởng đến khu dân cư.
Đồng thời, công trình phải được thi công phù hợp với hồ sơ và giấy phép nếu thuộc diện phải cấp phép. Những thay đổi về quy mô hoặc kết cấu cần được kiểm tra trước khi thực hiện.

Bảo đảm an toàn công trình liền kề và bồi thường thiệt hại
Khoản 3 Điều 41 yêu cầu cá nhân bảo đảm an toàn cho người và tài sản tại công trình liền kề. Nếu gây thiệt hại, cá nhân phải bồi thường theo quy định pháp luật. Với nhà phố xây chen, công tác đào móng có thể ảnh hưởng đến nền đất và công trình xung quanh.
Vì vậy, chủ đầu tư cần khảo sát hiện trạng và lựa chọn biện pháp thi công phù hợp. Nếu nhà bên cạnh xuất hiện vết nứt, cần xác định nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng. Việc ghi nhận hiện trạng trước thi công giúp đánh giá trách nhiệm và hạn chế tranh chấp.
Xây dựng nhà nhiều tầng, nhiều căn hộ cần đáp ứng điều kiện gì?
Điều 42 trong bản dự thảo luật nhà ở 2026 đề cập việc phát triển nhà nhiều tầng, nhiều căn hộ. Nội dung phân biệt giữa công trình để cho thuê và công trình để bán, cho thuê mua.
Đây là sự khác biệt quan trọng đối với chủ đầu tư bất động sản. Mục đích khai thác có thể quyết định yêu cầu pháp lý, quy mô và phương án thiết kế.
Điều kiện xây dựng nhà nhiều tầng để cho thuê

Theo khoản 1 Điều 42 của bản Dự thảo Luật Nhà ở 2026, cá nhân có quyền sử dụng đất ở hợp pháp xây dựng nhà nhiều tầng để cho thuê phải tuân thủ pháp luật xây dựng.
Nội dung dự thảo nhấn mạnh hai yêu cầu:
- Phòng cháy chữa cháy: Công trình phải đáp ứng quy định PCCC đối với nhà nhiều tầng, nhiều căn hộ của cá nhân.
- Đường giao thông: Phải đáp ứng điều kiện phục vụ phương tiện chữa cháy theo quy định của UBND cấp tỉnh được đề cập trong dự thảo.
Chủ đầu tư cần đối chiếu Điều 57 Luật Nhà ở 2023 cùng các quy định hiện hành. Hệ thống kỹ thuật, lối thoát nạn và cầu thang cần được tính toán từ giai đoạn thiết kế. Đồng thời, số tầng và số căn hộ phải phù hợp với điều kiện khu đất và yêu cầu an toàn.

►►Tham khảo dịch vụ: Thiết kế căn hộ cho thuê tại 618 Architects – Giúp chủ đầu tư giải bài toán kinh doanh phù hợp với điều kiện thực tế của từng khu đất
Điều kiện xây dựng nhà nhiều căn hộ để bán, cho thuê mua
Khoản 2 Điều 42 của bản Dự thảo Luật Nhà ở 2026 yêu cầu cá nhân xây dựng nhà ở để bán phải đáp ứng điều kiện làm chủ đầu tư dự án. Hoạt động đầu tư còn phải tuân thủ pháp luật xây dựng và các quy định liên quan.
Bên cạnh đó, khoản 3 và khoản 4 đề cập việc cấp giấy chứng nhận cho các căn hộ thuộc trường hợp quy định tại khoản 2. Hoạt động bán, cho thuê mua và quản lý vận hành cũng phải đáp ứng các quy định tương ứng.
Tuy nhiên, không phải công trình được chia thành nhiều căn hộ đều đủ điều kiện bán riêng từng căn. Chủ đầu tư cần kiểm tra yêu cầu về dự án, pháp lý kinh doanh và quản lý vận hành trước khi triển khai.
618 Architects – Đồng bộ pháp lý, kiến trúc và kỹ thuật
Dự thảo Luật Nhà ở 2026 đề cập nhiều yêu cầu quan trọng đối với cá nhân xây dựng. Tuy nhiên, hoạt động đầu tư vẫn phải tuân thủ pháp luật hiện hành. Chủ đầu tư cần kiểm tra quy hoạch và điều kiện khu đất trước khi thiết kế.
618 Architects cung cấp dịch vụ tư vấn, thiết kế nhà ở, căn hộ cho thuê và công trình cao tầng. Mỗi phương án đều chú trọng quy hoạch, công năng, kết cấu và hệ thống kỹ thuật. Các giải pháp hướng đến tối ưu chi phí đầu tư và nâng cao hiệu quả khai thác.
618 Architects giúp chủ đầu tư giải quyết bài toán kinh doanh phù hợp với từng khu đất. Thiết kế đồng bộ giúp hạn chế điều chỉnh, kiểm soát chi phí và nâng cao giá trị công trình. Liên hệ hotline 08 57777 618 để được tư vấn giải pháp thiết kế phù hợp.
Công ty TNHH Kiến trúc 618 || 618 Architects
Kiến trúc & Nội thất | Architecture & Interior Design
Phát triển thiết kế & tối ưu khôi tích | Design Development & Masing
Thi công - Giám sát - Thẩm định | Construction - Supervision - Verification
=======================
“Thức tỉnh cuộc sống" trong từng công trình
Địa chỉ: 94 Duy Tân, Hoà Cường, Đà Nẵng
Xưởng SX: La Bông 3, Hòa Vang, Đà Nẵng
Website: www.618.vn
Email: contact@618.vn
Hotline tư vấn: 08 77777 618
Hỗ trợ Kỹ thuật: 08 17777 618
Tư vấn cấp phép: 08 57777 618
